Dân gian có câu: “Mùa xuân buồn ngủ, mùa thu mệt mỏi, mùa hạ ngủ gật, ba tháng mùa đông ngủ không tỉnh”. 
Khi thời tiết trở nên ấm áp, con người tự nhiên cũng trở nên lười biếng. “Xuân khốn” (buồn ngủ mùa xuân) giống như một căn bệnh truyền nhiễm, khiến người ta buồn ngủ rũ rượi, không ngừng ngáp ngắn ngáp dài. Nhiều người lầm tưởng rằng xuân khốn là do thiếu ngủ nên cố gắng ngủ bù.
Thực tế, xuân khốn không phải là ngủ không đủ, mà là một hiện tượng sinh lý khi các chức năng của cơ thể điều tiết để thích nghi với sự thay đổi của mùa.
Nguyên nhân gây ra Xuân khốn
Vào mùa đông: Nhiệt độ thấp, cơ thể để ngăn chặn sự tỏa nhiệt nên các mạch máu ở trạng thái co lại, lưu lượng máu lên não tăng lên, các thông tin duy trì thân nhiệt và hưng phấn hệ thần kinh trung ương cũng nhiều hơn, giúp não bộ tương đối tỉnh táo.
Ngược lại, khi mùa xuân ấm áp trở lại: Mạch máu ở trạng thái giãn nở, lượng máu chảy về não giảm đi tương ứng, năng lượng của con người giảm xuống, dẫn đến hiện tượng buồn ngủ.Trung y cho rằng, người có khí huyết không đủ dễ xuất hiện các triệu chứng xuân khốn, nguyên nhân chủ yếu là do dương khí trong cơ thể không theo kịp đà thăng phát của dương khí bên ngoài.
Trong đó, người tỳ khí hư đặc biệt dễ bị xuân khốn “quấy nhiễu”. Bởi vì khi tỳ hư không thể vận hóa thủy thấp, thấp khí ngược lại sẽ làm trầm trọng thêm triệu chứng tỳ hư. Ngoại thấp kết hợp nội thấp khiến các triệu chứng xuân khốn càng thêm nặng nề. Do đó, muốn giải quyết tình trạng này, nên bắt đầu từ việc kiện tỳ khử thấp.
Sáu loại thực phẩm loại bỏ Xuân khốn
Đậu đỏ: Đậu đỏ tính bình, vị ngọt chua, có công dụng kiện tỳ chỉ tả, lợi thủy tiêu thũng. Đun chín ý dĩ và đậu đỏ với nước để ăn có thể lợi tiểu, trừ thấp, thậm chí mang lại hiệu quả làm đẹp.
Sơn dược (củ mài): Sơn dược không trực tiếp có công dụng trừ thấp, nhưng nó có thể bổ tỳ, từ đó gián tiếp giúp đẩy thấp khí ra khỏi cơ thể. Sơn dược có thể xào, hầm, làm bánh hoặc hấp chín chấm đường đều được.
Ý dĩ: Ý dĩ có công dụng lợi thủy tiêu thũng, kiện tỳ khử thấp, thư cân trừ tý, thanh nhiệt bài nùng, là vị thuốc lợi thủy thẩm thấp thường dùng. Có thể nấu cháo ý dĩ và đậu đỏ (chỉ dùng ý dĩ và đậu đỏ, không thêm gạo), uống nước ăn đậu, kiên trì lâu dài sẽ thấy hiệu quả.
Ớt: Ớt có giá trị dinh dưỡng cao, giàu carotene, protein, chất béo, vitamin C và canxi, phốt pho, sắt… Ngoài ra, trong ớt có chứa capsaicin giúp tim đập nhanh hơn, lỗ chân lông giãn nở, mao mạch da giãn rộng, máu lưu thông ra bề mặt cơ thể, khiến toàn thân cảm thấy ấm áp. Người có thấp khí nặng có thể ăn thêm chút ớt, vừa bổ sung vitamin C vừa trừ thấp, nhất cử lưỡng tiện.
Giá đỗ xanh: Giá đỗ xanh có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi niệu trừ thấp. Thích hợp cho người uống rượu quá mức, thấp nhiệt uất trệ, miệng khô khát, nước tiểu đỏ, táo bón, mắt đỏ sưng đau.
Nấm hương: Nấm hương được mệnh danh là “thịt trong các loại thực vật”, là nguyên liệu dược thiện được ưa chuộng. Nấm hương tính vị ngọt bình, quy kinh Can và Vị, có tác dụng điều tiết đối với chứng khí huyết hư tổn, không chịu được mệt mỏi. Đặc biệt là nấm hương rừng, hiệu quả bổ khí khử thấp càng rõ rệt hơn.
Cẩn thận! Kiểu Xuân khốn này có thể là bệnh
Kèm theo hay quên: Biểu hiện của suy giáp khá kín đáo, gần 98% bệnh nhân không biết mình có bệnh. Bệnh chủ yếu biểu hiện qua vẻ mặt đờ đẫn, giọng nói khàn, nhịp nói chậm, không hứng thú với mọi việc, thường xuyên buồn ngủ. Nếu ngoài triệu chứng xuân khốn, bạn còn thấy mình dễ quên, táo bón, tâm trạng không ổn định, đó có thể là do suy giáp.
Ngáp liên tục: Tài liệu lâm sàng cho thấy hơn 70% bệnh nhân đột quỵ có hiện tượng ngáp thường xuyên trước khi phát bệnh từ 5 – 10 ngày. Điều này là do xơ cứng mạch máu, lòng mạch hẹp lại, lưu lượng máu não giảm dẫn đến tế bào não thiếu máu thiếu oxy. Ngoài ra, các triệu chứng như chảy nước dãi, lệch miệng, nói không rõ chữ là tiền triệu của đột quỵ não. Nếu buồn ngủ đi kèm các triệu chứng này, cần chú ý đi kiểm tra kịp thời.
Tâm trạng bất ổn: Áp lực nghề nghiệp có thể là một trong những nguyên nhân chính gây ra xuân khốn. Tháng 3, tháng 4 thường là giai đoạn điều chỉnh nhân sự của nhiều doanh nghiệp, áp lực tăng cao dẫn đến lo âu, ngủ không ngon và dễ mệt mỏi. Biểu hiện thường là giảm nhiệt huyết công việc, dễ cáu gắt hoặc trầm uất, trí nhớ kém và khó tập trung.
