Nguồn: Học đường Kinh phương Thương Hàn Luận
Lưu ý: Nội dung mang tính chất học thuật tham khảo
Đông y điều trị trầm cảm có ưu thế rất lớn. Giữa vô vàn bài viết về bệnh trầm cảm, qua quá trình sàng lọc, đã tìm thấy bài viết này của bác sĩ Hồ Tư Vinh. Bài thuốc “Bình Tâm Vong Ưu Thang” do ông tự lập ra là sự kết hợp giữa Bán Hạ Hậu Phác Thang và Từ Chu Hoàn. Bác sĩ Hồ Tư Vinh đã kiểm chứng qua lượng lớn ca bệnh lâm sàng; nhờ hiệu quả đáng tin cậy, bài thuốc còn được bào chế thành “Viên nang Bình Tâm Vong Ưu” để sử dụng như một chế phẩm nội bộ trong bệnh viện. 
Điều trị 470 ca trầm cảm bằng Bình Tâm Vong Ưu ThangTác giả sử dụng phương pháp dùng Bình Tâm Vong Ưu Thang tự lập kết hợp với trị liệu tâm lý để điều trị 470 ca trầm cảm, thu được kết quả hài lòng, xin giới thiệu như sau:
01. Tư liệu chung 
Nhóm bệnh nhân này gồm: Nam 199 ca, Nữ 271 ca; tuổi nhỏ nhất là 9 tuổi, lớn nhất là 61 tuổi. Đa số là bệnh nhân thanh trung niên với 339 ca (chiếm 72,1%). Trong đó có 181 học sinh, 148 cán bộ, và 141 đối tượng khác. Tất cả đều phù hợp với tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh trầm cảm, bệnh thần kinh (tham khảo “Tâm thần bệnh phòng trị học” của Hà Cập). Đồng thời qua kiểm tra CT đầu, điện thế gợi thần kinh, đo chức năng não, bản đồ não đã loại trừ các rối loạn tâm thần do bệnh lý thực thể ở não và cơ thể gây ra.
02. Phương pháp điều trị
Tác giả áp dụng nền tảng trị liệu tâm lý (chủ yếu là liệu pháp nhận thức thấu hiểu, thông qua hình thức trò chuyện khơi thông), kết hợp uống Bình Tâm Vong Ưu Thang, điều trị cả thân lẫn tâm. Hiệu quả rõ rệt hơn hẳn so với trị liệu đơn lẻ.
Thành phần bài thuốc: Từ thạch, Mông thạch mỗi vị 30g (gói riêng sắc trước 30 phút); Chỉ thực, Hoàng bá, Bán hạ, Hậu phác, Chu Phục linh, Thần khúc mỗi vị 12g; Nhục quế, Tô diệp, Xương bồ mỗi vị 6g; Sinh khương 9g.
Cách dùng: Sắc với nước, chia uống 3 lần sau bữa sáng, bữa trưa và trước khi đi ngủ.
Gia giảm: thấp thịnh đàm nhiều, buồn nôn muốn nôn thêm Hoắc hương 6g, Khương hoạt 10g; Mất ngủ nhiều ác mộng thêm Táo nhân 15g, Viễn chí 12g; Huyết áp cao, đại tiện táo kết thay Hoàng bá bằng Đại hoàng 10g.03. Kết quả điều trị
Khỏi hẳn: Triệu chứng lâm sàng hết hoàn toàn, tâm trạng tốt, có thể làm việc bình thường, theo dõi sau 1 năm không tái phát. Có 330 ca (chiếm 70,2%).
Tiến triển: Triệu chứng lâm sàng cơ bản biến mất, sinh hoạt tự phục vụ được, có thể làm việc. Có 95 ca (chiếm 20,2%).
Không hiệu quả: Triệu chứng không cải thiện hoặc nặng thêm. Có 45 ca (chiếm 9,6%).
Tổng tỉ lệ hiệu quả là 90,4%. Thời gian điều trị ngắn nhất là 30 ngày, dài nhất là 180 ngày. Thông thường uống thuốc từ 4 – 7 ngày, các triệu chứng đi kèm giảm bớt hoặc hết, lòng dạ thoải mái, cảm xúc ổn định, quên đi những ưu sầu phiền não trong quá khứ, ăn uống và giấc ngủ dần tốt lên.04. Ca bệnh điển hình
Bệnh nhân nam, 39 tuổi, kinh doanh tự do. Khám lần đầu ngày 19/06/1993.
Bệnh nhân và vợ kể lại: Nửa năm trước, con gái 14 tuổi của bệnh nhân qua đời vì bệnh, do quá đau buồn mà phát bệnh. Ban đầu mất ngủ nhiều ác mộng, dần dần thức trắng đêm, nhút nhát sợ hãi, đến mức không dám đi qua cổng bệnh viện, không dám ra ngoài, thậm chí không dám vào nhà mình.
Lúc thì thần chí hoảng hốt, đầu óc trống rỗng, có lúc không biết mình là ai, trên người luôn mang theo mảnh giấy ghi tên và số nhà để phòng bị lạc. Luôn có những ý nghĩ kỳ quặc, một ngày nọ tự tưởng tượng một đoạn ruột trong bụng đang trở nên nhỏ và mỏng đi, có nguy cơ đứt bất cứ lúc nào. Nghĩ đến việc hôm sau đi khám bệnh, anh ta tìm một miếng băng keo dài 40cm rộng 2cm dán từ trước ngực xuống bụng dưới để tránh ruột bị đứt do xe xóc.
Sau khi phát bệnh đã điều trị nhiều nơi nhưng không hiệu quả, một bệnh viện chẩn đoán là: Bệnh thần kinh (Neurosis), cho dùng Seduxen, Oryzanol, Amitriptyline, Acid amin… nhưng bệnh ngày càng nặng. Kèm theo tâm phiền dễ cáu gắt, trong họng như có vật nghẽn, nuốt khó, cơ bắp toàn thân co giật nhảy nhót không cố định, chán ăn, nấc cụt, mệt mỏi rã rời, đại tiện táo, không thể tự chăm sóc bản thân, ngày đêm cần người ở bên cạnh. Sau đó được giới thiệu đến chỗ tác giả.
Khám thấy bệnh nhân ăn mặc không chỉnh tề, đầu tóc rối bù, mặt mày lấm lem, vô cùng đau khổ. Qua chụp MRI, Doppler, đo chức năng não và siêu âm B, chỉ ghi nhận: Thiếu máu cung cấp não nhẹ, còn lại không có gì bất thường. Kiểm tra thấy sắc mặt tiều tụy, tinh thần uể oải, thần chí hoảng hốt, phản ứng chậm chạp, lưỡi đỏ rêu vàng nhớt, mạch huyền hoạt, huyết áp 17/12 kPa. Chẩn đoán: Bệnh thần kinh.
Sau khi tiếp nhận, trước tiên trị liệu tâm lý bằng cách trò chuyện, sau đó cho uống “Bình Tâm Vong Ưu Thang”. 4 ngày sau, bệnh nhân tự thấy các triệu chứng giảm mạnh, bệnh tình bắt đầu chuyển biến tốt. 8 ngày sau, các triệu chứng tâm phiền mất ngủ, ác mộng, nấc cụt, cơ bắp co giật cơ bản biến mất, tâm trạng bình tĩnh lại, tinh thần, ăn uống và giấc ngủ chuyển biến tốt, có thể tự đi khám một mình. 36 ngày sau tự thấy đầu óc đặc biệt tỉnh táo như người bình thường. Nửa năm sau có thể một mình đi Thượng Hải, Quảng Châu làm ăn.
05. Tâm đắc
Đởm là “quan Trung chính”, chủ về quyết đoán. Phàm những trường hợp không thể khống chế ý thức và động tác của bản thân, như năng lượng quyết đoán bình thường bị mất đi, biểu hiện là không thể quyết đoán hoặc động tác tay không theo ý, thiếu chuẩn xác… đều liên quan đến rối loạn chức năng của Đởm. Căn nguyên của bệnh trầm cảm nằm ở “Đờm hỏa”, vị trí bệnh nằm ở Đởm, nên trị từ Đởm.
Tác giả lập luận dựa trên thuyết “Bệnh này đều do Đờm hỏa”, lấy Sơ can lợi đởm, Giải uất hóa đàm, Khoát đàm khai khiếu làm chính, kết hợp với Thanh hạ đàm hỏa, Ninh tâm định chí. Qua gần 10 năm tìm tòi trên cả ngàn bệnh nhân, tác giả đã sàng lọc ra bài Bình Tâm Vong Ưu Thang gồm 12 vị thuốc.
Bài thuốc lấy Bán Hạ Hậu Phác Thang để sơ can lợi đởm, giải uất hóa đàm, hành khí tán kết; hợp với Từ Chu Hoàn để trọng trấn an thần, ninh tâm định chí.
Trong phương, Mông thạch và Chỉ thực giúp khoát đờm khai khiếu, liều lượng nên dùng lớn, vì khí uất đàm kết của bệnh này quá nặng, các thuốc hành khí hóa đàm thông thường không có tác dụng, muốn đuổi nhanh ngoan đàm (đàm cứng đầu) bắt buộc phải dùng thuốc này. Mông thạch tính vị ngọt mặn, sở trường hạ khí thanh đàm, chuyên trị ngoan đàm, lão đàm, loại đàm đóng cục không hóa; Chỉ thực đắng tiết cay tán, sở trường trừ đàm tích ở ngực sườn; hai vị dùng chung giúp hành khí tả đàm, khoát đàm khai khiếu. Thêm Hoàng bá để thanh hạ đàm hỏa, tá thêm Xương bồ phương hương hóa thấp hòa vị, ninh thần khai khiếu. 12 vị thuốc trên là diệu phương để thanh can lợi đởm, giải uất hóa đàm, giúp bệnh nhân quên đi ưu sầu phiền não, giải trừ một loạt triệu chứng do rối loạn chức năng tạng phủ gây ra.
Ngoài ra, tác giả nhận thấy, người thầy thuốc tiến hành khai thông tâm lý cho bệnh nhân và có được sự phối hợp từ người nhà cũng vô cùng quan trọng đối với điều trị trầm cảm. Trị liệu cả thân lẫn tâm thì hiệu quả sẽ nhanh chóng. 
